Episodes

  • फाटकी कांबळी आणि खऱ्या राजाचा 'दरबार'!

    फाटकी कांबळी आणि खऱ्या राजाचा 'दरबार'!
    Mar 24 2026
    आजकालच्या कोणत्याही मोठ्या पुढाऱ्याला किंवा मंत्र्याला भेटायचं असेल, तर किती मोठी लाईन असते! आजूबाजूला कडक सिक्युरिटी असते, बाउन्सर असतात, आणि एखाद्या गरीब माणसाने जर आत जाण्याचा प्रयत्न केला, तर त्याला अक्षरशः धक्के मारून बाहेर काढलं जातं. बरोबर ना? पण लोकमान्य टिळकांचा 'दरबार' कसा होता, याची ही एक डोळ्यांत पाणी आणणारी गोष्ट आहे. अमरावतीच्या मुक्कामात टिळकांना भेटण्यासाठी अख्ख्या शहरातल्या मोठ्या वकिलांची, श्रीमंत व्यापाऱ्यांची आणि राजकारण्यांची प्रचंड मोठी गर्दी जमली होती. सगळे लोक एकदम भारी कपडे घालून टिळकांशी चर्चा करण्यासाठी वेटींग रूममध्ये बसले होते. टिळकांचे स्वयंसेवक अतिशय कडक शिस्तीत दारावर पहारा देत होते. इतक्यात तिथे एक अतिशय गरीब, काळाकभिन्न आणि हाडाचा सांगाडा झालेला कुणबी शेतकरी आला. त्याच्या अंगावर एक जुनी फाटकी कांबळी होती, डोक्याला मळकट पागोटे होते आणि पायात चप्पल सुद्धा नव्हती. त्याच्या हातात एक छोटीशी मळकी पुरचुंडी होती. तो स्वयंसेवकांना हात जोडून म्हणाला, 'बाबांनो, मला माझ्या टिळक महाराजांना भेटायचं आहे, मला आत सोडून द्या.' त्या स्वयंसेवकांनी त्याला रागाने हाकलून दिलं आणि म्हणाले, 'ए वेड्या, चालता हो इथून! महाराज आत मोठ्या लोकांशी महत्त्वाच्या कामावर बोलत आहेत. तुझ्यासारख्या भिकाऱ्याला वेळ नाहीये त्यांच्याकडे!' हा सगळा आरडाओरडा आत बसलेल्या टिळकांच्या कानावर गेला. ते ताडकन आपल्या खुर्चीवरून उठले आणि थेट दारापाशी आले. त्या गरीब शेतकऱ्याला पाहताच त्यांचे डोळे रागाने लाल झाले, पण तो राग त्या शेतकऱ्यासाठी नव्हता, तर स्वतःच्याच कार्यकर्त्यांसाठी होता! त्यांनी कार्यकर्त्यांना कडक शब्दात झापलं आणि म्हणाले, 'अरे मूर्खांनो, तुम्हाला लाज नाही वाटत? आपण हे जे काही स्वराज्याचं युद्ध लढतोय ना, ते या आत बसलेल्या श्रीमंतांसाठी नाही, तर याच गरीब शेतकऱ्यांसाठी लढतोय! तोच माझ्या देशाचा खरा मालक आहे!' मग टिळकांनी अत्यंत प्रेमाने त्या शेतकऱ्याचा हात पकडला, त्याला थेट आत नेलं आणि स्वतःच्या शेजारी मऊ गादीवर बसवलं. त्या शेतकऱ्याने थरथरत्या हाताने आपली ती मळकट पुरचुंडी उघडली. त्यात ज्वारीच्या लाह्या आणि काही साधे दाणे होते. त्याने ते प्रेमाने टिळकांपुढे ठेवले. ...
    Show more Show less
    3 mins
  • लंडनच्या ट्रॅफिकमध्ये लोकमान्यांचा 'स्वॅग'!

    लंडनच्या ट्रॅफिकमध्ये लोकमान्यांचा 'स्वॅग'!
    Mar 22 2026
    मित्रांनो, कल्पना करा की तुम्ही पहिल्यांदाच भारताबाहेर गेला आहात. तो काळ एकोणीसशे विशीच्या आसपासचा आहे. तुम्ही साक्षात लंडन शहराच्या मध्यभागी उभे आहात. आजूबाजूला गगनचुंबी इमारती आहेत, आणि रस्त्यावर भयंकर वेगाने धावणाऱ्या भल्यामोठ्या मोटर गाड्या आणि घोडागाड्यांची प्रचंड गर्दी आहे. असं दृश्य बघून कोणाचीही भंबेरी उडेल ना? रस्ता ओलांडायचा नुसता विचार जरी केला तरी अंगाला घाम फुटेल! लोकमान्य टिळक जेव्हा आपल्या एका महत्त्वाच्या खटल्यासाठी लंडनला गेले होते, तेव्हा त्यांच्यासोबत त्यांचे वकील मित्र दादासाहेब करंदीकर हे सुद्धा होते. लंडनच्या त्या भयंकर ट्रॅफिकची आणि वेगाची करंदीकरांना प्रचंड दहशत वाटायची. एकदा हे दोघेही लंडनच्या एका अत्यंत वर्दळीच्या रस्त्यावरून पायी चालले होते. रस्ता क्रॉस करायची वेळ आली तेव्हा गाड्यांचा स्पीड बघून करंदीकरांच्या काळजाचा ठोकाच चुकला. ते अक्षरशः पंधरा मिनिटे भीतीने एकाच जागी खिळून उभे राहिले. त्यांना वाटलं की आता आपण पुढे गेलो तर नक्कीच एखाद्या गाडीखाली चिरडून मरू! पण आपल्या लोकमान्यांचा 'स्वॅग'च काही वेगळा होता! त्यांच्या चेहऱ्यावर भीतीचा साधा लवलेशही नव्हता. त्यांनी आपल्या नेहमीच्या रुबाबात, डोक्यावरची पगडी सावरली आणि त्या भयंकर ट्रॅफिकमध्ये अत्यंत शांतपणे आणि छाती काढून रस्ता ओलांडायला सुरुवात केली. हे बघून करंदीकर जीवाच्या आकांताने ओरडले, 'अहो बाळवंतराव! हे काय करताय? थांबा! आपण चिरडून मरू!' तेव्हा टिळक बरोबर रस्त्याच्या मधोमध थांबले, चक्क हसले आणि अत्यंत खणखणीत आवाजात म्हणाले, 'अरे दादा, एवढे घाबरताय कशाला? ही काही आपली हिंदुस्थानातली बेफाम चालणारी पोलिसांची गाडी नाहीये की जी आपल्याला मुद्दाम उडवून देईल! हे लंडनचे रस्ते आहेत आणि इथल्या गाड्या चालवणाऱ्यांना ब्रेक कसा मारायचा हे चांगलं माहीत आहे. आणि समजा मृत्यू यायचाच असेल, तर तो अशा रस्त्यावर काय, किंवा तुम्ही घरात लपून बसलात तरी तिथूनही तो तुम्हाला शोधून काढेलच की! मग मरणाला घाबरायचं कशाला?' मित्रांनो, काय कमाल विचार आहे बघा! परक्या देशात, परक्या लोकांच्या तंत्रज्ञानासमोर आपला हा मराठमोळा वाघ अजिबात दबला नाही. त्यांची ही निडर वृत्ती आणि आत्मविश्वास खऱ्या अर्थाने 'माईंड ...
    Show more Show less
    3 mins
  • फॅक्टरीचा मालक की कामगारांचा देव?

    फॅक्टरीचा मालक की कामगारांचा देव?
    Mar 21 2026
    एखादा मोठा राजकारणी माणूस जास्तीत जास्त काय विचार करू शकतो? निवडणुका जिंकण्याचा किंवा कशीतरी सत्ता मिळवण्याचा! पण आपले लोकमान्य टिळक हे फक्त एक राजकारणी नव्हते, तर ते एका खऱ्या 'बिझनेस टायकून' प्रमाणे देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा आणि त्यात राबणाऱ्या गरिबातल्या गरीब कामगाराचा विचार करत होते. त्या काळात भारतात ज्या काही कापड गिरण्या किंवा फॅक्टरी होत्या, त्या बहुतांश इंग्रजांच्या मालकीच्या होत्या. तिथे काम करणाऱ्या भारतीय मजुरांची अवस्था एकदम जनावरांसारखी होती. त्यांना चौदा-चौदा तास राबवून घेतलं जायचं आणि पगार मात्र एकदम नाममात्र, म्हणजे दिवसाला काही आणेच दिले जायचे. एकदा एका सभेत टिळकांना या कामगारांच्या प्रश्नावर छेडण्यात आलं. त्यांना विचारलं गेलं की, 'तुम्ही एवढं स्वदेशी स्वदेशी करता, पण जर तुम्ही स्वतः एखादी फॅक्टरी किंवा मिल काढली, तर तुम्ही काय वेगळं करणार?' तेव्हा लोकमान्यांनी जे उत्तर दिलं, ते ऐकून तिथल्या सगळ्या मोठ्या उद्योजकांना घाम फुटला. टिळक अत्यंत गर्वाने म्हणाले, 'जर मी माझ्या देशात, माझ्या लोकांच्या पैशातून एखादी मिल सुरू केली, तर मी फक्त माझा स्वतःचा फायदा किंवा प्रॉफिट बघणार नाही. मी त्या फॅक्टरीत काम करणाऱ्या माझ्या भारतीय मजुरांना इंग्रजांच्या मिलपेक्षा दुप्पट पगार देईन! आणि हे मी त्यांच्यावर उपकार म्हणून नाही, तर 'सोशल वेलफेअर' म्हणजे समाजाच्या प्रगतीसाठी करेन!' विचार करा मित्रांनो, आजच्या काळात सुद्धा मोठे बिझनेसमन फक्त स्वतःच्या प्रॉफिटचा विचार करतात. पण शंभर वर्षांपूर्वी हा माणूस सांगत होता की खरी प्रगती तेव्हाच होईल जेव्हा फॅक्टरीतला शेवटचा कामगार सुखी आणि श्रीमंत होईल. त्यांनी कामगारांना नुसतं लढायला नाही शिकवलं, तर त्यांच्या हक्काची जाणीव करून दिली. म्हणूनच मुंबईतल्या आणि पुण्यातल्या कामगारांसाठी टिळक हे नुसते पुढारी नव्हते, तर ते त्यांच्यासाठी एखाद्या देवासारखे होते...
    Show more Show less
    2 mins
  • जेव्हा टिळकांनी 'डिफेन्स' ला बनवलं 'ऑफेन्स'!

    जेव्हा टिळकांनी 'डिफेन्स' ला बनवलं 'ऑफेन्स'!
    Mar 20 2026
    जेव्हा तुमच्यावर कोणी खोटा आरोप करतं किंवा तुम्हाला अडचणीत पकडतं, तेव्हा तुमची पहिली रिॲक्शन काय असते? साहजिकच, आपण स्वतःचा बचाव करायला लागतो आणि कारणं द्यायला लागतो. पण राजकारणात आणि कोर्टात 'बचाव' करण्यावर लोकमान्य टिळकांचा अजिबात विश्वास नव्हता! त्यांची लढण्याची स्टाईल एकदम आक्रमक आणि 'माईंड ब्लोइंग' होती. इंग्रज सरकार नेहमीच टिळकांना कोणत्या ना कोणत्या केसमध्ये अडकवण्याचा प्रयत्न करत असे. कधी राजद्रोह, तर कधी आणखी काही. एकदा एका मोठ्या वकिलाने टिळकांना विचारलं की 'तुमच्यावर एवढ्या केसेस चालू आहेत, तुम्ही कोर्टात स्वतःचा डिफेन्स कसा करणार? तुमची बचावाची स्ट्रॅटेजी काय आहे?' तेव्हा टिळकांनी जे वाक्य उच्चारलं, ते आजच्या काळातल्या कोणत्याही मोठ्या कॉर्पोरेट बॉसला किंवा मिलिटरी जनरलला सुद्धा लाजवेल असं होतं. टिळक अगदी शांतपणे पण ठाम आत्मविश्वासाने म्हणाले, 'कायद्याच्या लढाईत आणि राजकारणात, सर्वात चांगला बचाव म्हणजेच समोरच्यावर थेट हल्ला करणे होय! मी कधीच बॅकफूटवर जाऊन स्वतःला वाचवण्याचा प्रयत्न करत नाही. मी नेहमी इंग्रज सरकारच्याच कायद्यातील आणि त्यांच्याच युक्तिवादातील चुका शोधून काढतो आणि त्यांनाच आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं करतो!' मित्रांनो, हे नुसतं बोलणं नव्हतं. त्यांनी कोर्टात खरोखरच हे सिद्ध करून दाखवलं होतं. ते इंग्रजांच्या प्रश्नांना अशी काही उलट आणि धारदार उत्तरे द्यायचे की स्वतःला जगातले सर्वात हुशार समजणारे गोरे न्यायाधीश सुद्धा घामेघूम व्हायचे. 'बेस्ट डिफेन्स इज अ गुड ऑफेन्स' ही म्हण तुम्ही क्रिकेट किंवा फुटबॉलमध्ये ऐकली असेल, पण टिळकांनी हीच टॅक्टिक वापरून संपूर्ण ब्रिटिश साम्राज्याला सळो की पळो करून सोडलं होतं. संकटाच्या वेळी रडत बसण्यापेक्षा, थेट शत्रूच्या डोळ्यांत डोळे घालून त्याच्यावरच उलटा वार करण्याची ही हिंमत, म्हणूनच त्यांना भारताचा सर्वात मोठा आणि स्मार्ट लीडर बनवते...
    Show more Show less
    2 mins
  • परदेशी कापडाची होळी आणि टिळकांचं 'इकॉनॉमिक्स'!

    परदेशी कापडाची होळी आणि टिळकांचं 'इकॉनॉमिक्स'!
    Mar 20 2026
    रस्त्याच्या मधोमध एक प्रचंड मोठी होळी पेटवली आहे, आणि हजारो तरुण मुले स्वतःच्या घरातले महागातले परदेशी कपडे, ब्रँडेड शर्ट्स आणि विलायती टोप्या त्या आगीत फेकून देतायत! हे दृश्य बघून कोणालाही वाटेल की हे लोक वेडे झालेत की काय? स्वतःच्याच पैशाने घेतलेले कपडे असं जाळून टाकण्यात काय शहाणपण आहे? पण मित्रांनो, या भावनेच्या आणि रागाच्या मागे एका माणसाचं अतिशय भयंकर मोठं 'इकॉनॉमिक कॅल्क्युलेशन' लपलेलं होतं. आणि तो माणूस म्हणजेच आपले लोकमान्य टिळक! अठराशे नव्वदच्या दशकात जेव्हा त्यांनी 'स्वदेशी' ची चळवळ सुरू केली, तेव्हा त्यांनी फक्त लोकांना 'देशभक्ती' च्या गप्पा सांगितल्या नाहीत. त्यांनी लोकांना अर्थशास्त्र म्हणजे इकॉनॉमिक्स शिकवलं. इंग्रज व्यापारी काय करायचे? ते आपल्याच देशातून स्वस्तात कापूस लंडनला घेऊन जायचे, तिथे मशीनवर त्याचे कपडे बनवायचे, आणि तेच कपडे भारतात आणून दुप्पट-तिप्पट भावाने आपल्यालाच विकायचे. यामुळे आपला देश कंगाल होत होता आणि लंडन श्रीमंत होत होतं. टिळकांनी हे ओळखलं. त्यांनी कानपूर आणि मुंबईतल्या लोकांना समजावून सांगितलं की, 'जेव्हा तुम्ही एक परदेशी कापड विकत घेता, तेव्हा तुम्ही फक्त कपडा घेत नाही, तर तुम्ही ब्रिटिशांच्या बंदुकांसाठी गोळ्या विकत घ्यायला त्यांना पैसा देत आहात!' जेव्हा ही गोष्ट लोकांच्या डोक्यात घुसली, तेव्हा त्यांनी रागाने परदेशी कपड्यांवर बहिष्कार टाकला. परदेशी कंपन्यांचे एजंट स्वस्तात कपडे विकायला आले तरी लोकांनी त्यांना हाकलून लावलं. टिळकांनी दाखवून दिलं की नुसत्या घोषणा देऊन स्वातंत्र्य मिळत नसतं. जोपर्यंत आपण शत्रूची आर्थिक ताकद म्हणजे त्यांची तिजोरी तोडत नाही, तोपर्यंत ते वठणीवर येणार नाहीत. एका साध्या कापडाच्या तुकड्यावरून संपूर्ण देशाची अर्थव्यवस्था कशी बदलायची आणि लोकांमध्ये स्वदेशीचा अभिमान कसा जागवायचा, याचा हा एक परफेक्ट मास्टरप्लॅन होता...
    Show more Show less
    2 mins
  • नाटकाचा 'रिव्ह्यू' की क्रांतीची ठिणगी?

    नाटकाचा 'रिव्ह्यू' की क्रांतीची ठिणगी?
    Mar 17 2026
    आज आपण वीकेंडला वेब सिरीज बघतो किंवा पिक्चरला जातो, ते फक्त टाईमपास करण्यासाठी किंवा डोकं शांत करण्यासाठी! पण लोकमान्य टिळक हे करमणुकीच्या बाबतीतही किती 'नेक्स्ट लेव्हल' विचार करायचे, हे ऐकल्यावर तुम्ही नक्कीच त्यांचे फॅन व्हाल. त्या काळात पुण्यात आणि महाराष्ट्रात नाटकांची खूप मोठी क्रेझ होती. किर्लोस्कर आणि इतर अनेक नाटक मंडळींची जोरदार आणि ऐतिहासिक नाटके रंगभूमीवर गाजत असत. एकदा एका माणसाने टिळकांना सहज विचारलं, 'अहो लोकमान्य, तुम्ही राजकारणाच्या आणि देशकार्याच्या या एवढ्या मोठ्या टेन्शनमधून वेळ काढून नाटकं वगैरे बघायला जाता की नाही? कधीतरी डोकं शांत करण्यासाठी नाटक बघणं गरजेचं आहे ना?' आता साध्या माणसाने यावर उत्तर दिलं असतं की 'हो, मी रविवारी जातो नाटक बघायला.' पण टिळक म्हणजे एक चालतं बोलतं वादळ होतं! त्यांनी त्या माणसाला जे उत्तर दिलं, ते एखाद्या सिनेमातल्या ब्लॉकबस्टर डायलॉगसारखं होतं. टिळक अत्यंत गंभीर चेहऱ्याने आणि खणखणीत आवाजात म्हणाले, 'अरे बाबा, आम्ही वेळ घालवण्यासाठी किंवा टाईमपास म्हणून नाटक पाहत नाही. उलट आम्ही जे काही काम करतो, जी काही आंदोलने उभी करतो, त्यावरच हे नाटककार पुढची नाटके लिहितात. आम्ही नाटके पाहत नाही, तर आम्ही या नाटकांना विषय पुरवतो!' काय भन्नाट विचार आहे बघा! टिळकांना हे पक्कं माहीत होतं की ब्रिटिशांच्या विरोधात जर लोकांच्या मनात आग पेटवायची असेल, तर केवळ भाषणं देऊन चालणार नाही. त्यासाठी कला आणि नाटके हे सर्वात मोठं हत्यार आहे. ते कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर यांच्यासारख्या लेखकांना अशी काही नाटके लिहायला लावायचे की ज्यातून इंग्रज सरकारची लक्तरं वेशीवर टांगली जायची. ब्रिटिशांना वाटायचं की हे लोक फक्त मनोरंजन करतायत, पण प्रत्यक्षात टिळक त्या रंगभूमीचा वापर देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी एक 'स्लीपर सेल' सारखा करत होते. याला म्हणतात खरी बुद्धिमत्ता आणि व्हिजन...
    Show more Show less
    2 mins
  • ब्लॅक टाऊन' ची चीड आणि टिळकांचा स्वॅग!

    ब्लॅक टाऊन' ची चीड आणि टिळकांचा स्वॅग!
    Mar 13 2026
    तुम्हाला जर कोणी सांगितलं की तुमच्याच देशात, तुमच्याच शहरात तुम्हाला एका ठराविक भागात जायला बंदी आहे, कारण तुमचा रंग गोरा नाही! तर तुमची काय अवस्था होईल? रागाने डोकं फुटेल ना? लोकमान्य टिळकांना नेमकी हीच चीड यायची. ही गोष्ट आहे त्यांच्या एका परदेश प्रवासातली. जेव्हा त्यांची बोट 'पोर्ट सैद' नावाच्या बंदरावर थांबली, तेव्हा तिथे त्यांना एक अतिशय भयंकर गोष्ट पाहायला मिळाली. त्या पूर्ण शहराचे दोन वेगळे भाग करण्यात आले होते. एका भागाला 'मॉडर्न टाऊन' म्हणायचे, जिथे फक्त गोरे आणि युरोपियन लोक राहायचे. आणि दुसऱ्या भागाला चक्क 'नेटिव्ह टाऊन' किंवा 'ब्लॅक टाऊन' असं नाव दिलं होतं, जिथे मूळचे स्थानिक आणि काळ्या रंगाचे लोक राहायचे! हे बघून टिळकांच्या डोक्यात संतापाची तिडीक गेली. पण ते फक्त त्या परक्या देशातल्या लोकांवर रागावले नाहीत, तर त्यांनी आपल्या भारतीयांच्या मानसिकतेवर एक खूप मोठा प्रश्न उभा केला. टिळक आपल्या मित्रांना म्हणाले, 'अरे, आपण त्यांच्या नावाने काय बोटं मोडतोय? आपल्या हिंदुस्थानात तरी इंग्रजांनी वेगळं काय करून ठेवलंय? आपल्याच शहरांमध्ये हे गोरे साहेब 'कॅन्टोन्मेंट' नावाचे वेगळे आणि व्हीआयपी भाग बनवून राहतात. आणि आपण भारतीय लोक गुपचूप आपल्याच शहरात एका बाजूला दाटीवाटीने राहतो. जोपर्यंत आपण त्यांच्यात मिसळून त्यांना हे दाखवून देणार नाही की आपणही त्यांच्याच बरोबरीचे आहोत, तोपर्यंत आपला हा अपमान असाच होत राहील!' विचार करा मित्रांनो, आपण आपल्यावर होणारा अन्याय कधीकधी इतक्या सवयीचा करून घेतो की आपल्याला त्यात काहीच गैर वाटत नाही. पण टिळकांसारखा खरा लिडर तोच असतो, जो तुम्हाला तुमच्या गुलामगिरीची जाणीव करून देतो आणि तुमच्यात तो 'अॅटिट्यूड' निर्माण करतो की 'कोणीही माझ्यावर राज्य करू शकत नाही!' स्वतःचा आणि आपल्या देशाचा अभिमान कसा बाळगायचा, याचा हा एक सर्वात मोठा मास्टरक्लास आहे...
    Show more Show less
    2 mins
  • कोर्टातला तो 'ऐतिहासिक' डायलॉग!

    कोर्टातला तो 'ऐतिहासिक' डायलॉग!
    Mar 12 2026
    जर तुम्हाला कोणी खोट्या गुन्ह्यात अडकवून जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली, तर तुमची रिॲक्शन काय असेल? भीती, रडू आणि नैराश्य ना? पण एकोणीसशे आठ साली मुंबईच्या हायकोर्टात जे घडलं, ते बघून अख्ख्या जगाला घाम फुटला होता. सीन एकदम एखाद्या थ्रिलर सिनेमासारखा होता. कोर्ट खच्चून भरलं होतं. न्यायाधीश दावर यांनी टिळकांवर राजद्रोहाचा ठपका ठेवला होता. ज्युरीने आपला निर्णय दिला होता—'गिल्टी' म्हणजेच गुन्हेगार! कोर्टात एकदम शांतता पसरली. पिन पडली तरी आवाज येईल अशी भयंकर शांतता. न्यायाधीशांनी टिळकांकडे बघितलं आणि विचारलं, 'तुम्हाला स्वतःच्या बचावासाठी काही सांगायचं आहे का?' आता साध्या माणसाने दयेची भीक मागितली असती. पण पिंजऱ्यात कोण उभं होतं? साक्षात लोकमान्य टिळक! ते ताडकन उभे राहिले. त्यांच्या चेहऱ्यावर कसलीही भीती नव्हती, उलट एका सिंहासारखा रुबाब होता. त्यांनी थेट न्यायाधीशांच्या डोळ्यांत डोळे घालून तो ऐतिहासिक डायलॉग मारला. ते अत्यंत खणखणीत आवाजात म्हणाले, 'ज्युरीचा निर्णय काहीही असू दे, पण मला एवढंच सांगायचं आहे की मी पूर्णपणे निर्दोष आहे. या जगाच्या कोर्टापेक्षाही वरती एक परमेश्वराचं कोर्ट आहे! आणि त्या परमेश्वराचीच अशी इच्छा असावी की, मी बाहेर राहून माझ्या देशाची सेवा करण्यापेक्षा, मला जेलमध्ये टाकून या स्वातंत्र्यलढ्याला जास्त बळ मिळणार आहे!' बापरे! हा डायलॉग ऐकून कोर्टातल्या इंग्रज अधिकाऱ्यांच्याही पायाखालची जमीन सरकली. शिक्षा देणारा न्यायाधीश स्वतः थरथर कापत होता आणि ज्याला शिक्षा मिळणार होती तो माणूस छाती काढून देशाचा जयजयकार करत होता! मित्रांनो, मृत्यूला आणि संकटाला असं थेट भिडण्याची ताकद फक्त एकाच माणसाकडे होती. स्वतःच्या शिक्षेचं रूपांतर त्यांनी देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी एका 'पॉवर बुस्टर' मध्ये केलं. असा निडर आणि स्वॅग असलेला नेता आपल्या भारतात झाला, ही आपल्या सर्वांसाठी किती मोठी अभिमानाची गोष्ट आहे...
    Show more Show less
    2 mins